دیدنی‌ترین جزیره‌های ایران|جزایر شگفت‌انگیز

حزیره های ایران

تاکنون ده‌ها جزیره در آب‌های جنوبی و شمالی ایران شناسایی شده‌‌اند که شماری از آن‌ها شهرتی جهانی دارند، اما بسیاری دیگر حتی برای ما ایرانیان نیز ناشناخته مانده‌اند. با اینکه امروزه تفریحات مدرن آبی، مراکز خرید و هتل‌های گران‌قیمت پای ثابت بسیاری از جزیره‌های توریستی دنیا محسوب می‌شوند، اما هنوز هم یکی از جذاب‌ترین و مهیج‌ترین بخش‌های جزیره‌گردی، تعمق در تاریخ اصیل و تماشای طبیعت خاص جزیره است. در ادامه، نگاهی داریم به تعدادی از دیدنی‌ترین جزایر ایران و جاذبه‌های‌ مذهبی، طبیعی، تاریخی و تفریحی آن‌ها.

جزیره مینو (اروندرود)

جزیره مینو (اروندرود)

جزیره مینو، جزیره‌ای کوچک و زیبا در اروندرود است که ۸.۱۷ کیلومتر مربع وسعت دارد. نام پیشین آن صلبوخ بود. فاصله جزیره دیدنی مینو تا خرمشهر ۱۰ کیلومتر است. در دل این جزیره شهری کوچک خانه کرده است که مینوشهر نام دارد. درون شهر ۱۵ نهر جاریست که از اروندرود منشعب شده است. به همین علت خاک حاصل‌خیزی دارد و نیزارها و پوشش گیاهی آن، گونه‌های جانوری مختلفی همچون گراز را در خود جای داده است. یکی از دیدنی‌ترین مکان‌های مینوشهر مضیف‌ها یا میهمان‌خانه‌های سنتی است که سقف و دیوارهای‌شان از نی بافته شده است تا فضای داخل را خنک نگه دارد. معروف‌ترین مضیف مینوشهر، مضیف حاج عبدالله نورانی است.

جزیره هرمز (خلیج فارس)

یکی از حیرت‌انگیزترین جاذبه‌های طبیعی جزیره هرمز خاک‌ها و کوه‌های رنگارنگ است. وقتی از راه دریا مسیر قشم تا هرمز را طی می‌کنید کوه‌های چندرنگ که از تنوع عناصر طبیعی خود حکایت می‌کنند شما را به شگفتی وامی‌دارند. یکی از کوه‌های سرخ‌رنگ هرمز موسوم به گلک، خاکی خوراکی دارد و مردم جزیره آن را ادویه خوراک‌شان می‌کنند. در جزیره هرمز دو زیارتگاه منسوب به حضرت خضر نبی (ع) و حضرت الیاس نبی (ع) وجود دارد. قلعه تاریخی پرتغالی‌ها و موزه دکتر احمد نادعلیان (حاوی آثار کنده‌کاری‌‌شده روی سنگ) از دیگر دیدنی‌های جزیره هرمز است.

جزیره اسلامی (دریاچه ارومیه)

جزیره اسلامی (دریاچه ارومیه)

جزیره اسلامی که جزو استان آذربایجان‌ شرقی محسوب می‌شود، تنها جزیره مسکونی و بزرگ‌ترین جزیره دریاچه ارومیه است. وسعت این جزیره ۲۳۰۰۰ هکتار و شامل ۷ روستاست. ده‌ها چشمه آب شیرین در این جزیره وجود دارد که آب شرب ساکنان آن را تامین می‌کند و وجودشان در میان دریاچه‌ای شور، از عجایب خلقت است. در حال حاضر، جزیره اسلامی به‌جهت عقب نشستن آب دریاچه ارومیه از شکل جزیره خارج شده است. پوشش گیاهی و حیات وحش جزیره اسلامی از جاذبه‌های طبیعی آن به شمار می‌رود. این جزیره از سال ۱۳۶۵ به منطقه شکار ممنوع تبدیل شده است.  نوشته‌اند که هلاکوخان مغول، موسس سلسله ایلخانیان، در مکانی نامعلوم در جزیره اسلامی دفن شده است.

جزیره هندورابی (خلیج فارس)

جزیره هندورابی (خلیج فارس)

جزیره هندورابی (یا هندُرابی) در خلیج فارس از توابع بخش کیش محسوب می‌شود. وسعت این جزیره ۱۴۹۱ کیلومتر مربع است. قبلا آن را جزیره‌ای خالی از سکنه به شمار می‌آوردند، اما سرشماری سال ۹۵ نشان داد که جمعیتی هر چند اندک، حدود ۲۰۰ نفر، ساکن آن هستند. جزیره هندروابی پاسگاه پلیس، مدرسه و درمانگاه دارد و امکانات لازم برای تفریحات آبی، غواصی، پیست موتورسواری و… در آن فراهم شده است. دست‌کم دو روستای تاریخی و نیز ویرانه‌های دژ و دهکده‌‌ای به چشم می‌خورد که پرتغالی‌ها زمانی آن‌جا را اشغال کرده بودند. فرودگاه جزیره هندروابی در سال ۱۳۹۶ افتتاح شد. با این حال مردم اکثرا از طریق دریا و سوار بر شناورهای بزرگ از جزیره کیش به هندروابی می‌روند. این جزیره زیستگاه گونه‌های جانوری متعددی است.

جزیره کیش (خلیج فارس)

جزیره کیش (خلیج فارس)

کیش معروف‌ترین جزیره ایران و جزو استان هرمزگان است. مرواریدهای کیش در گذشته شهرتی جهانی داشتند. این جزیره در دوره سلجوقیان به‌لحاظ تجاری اهمیت زیادی یافت. اکنون نیز به‌مدد گذشته پربار خود، مجموعه‌ای دیدنی از جاذبه‌های تاریخی را در خود گرد آورده است. مسجد امیر، شهر تاریخی حریره، کاریز یا قنات ۲۵۰۰ ساله و کشتی یونانی از مهم‌ترین آثار تاریخی این جزیره هستند. سواحل مرجانی، باغ پرندگان، هتل‌های بزرگ، و تفریحات مختلف آبی، کیش را گردشگرپذیرترین جزیره ایران کرده است. گفتنی است چند دانشگاه بزرگ کشور در کیش شعبه یا پردیس‌ دارند.

جزیره قشم (خلیج فارس)

جزیره قشم (خلیج فارس)

قشم بزرگ‌ترین جزیره ایران و خلیج فارس، جزو استان هرمزگان است. طبیعت و بازارهای این جزیره بسیار دیدنی است. جنگل حرا، غار خوربس، غار نمکی، دره ستارگان، دره چاهکوه، دره تندیس‌ها و ژئوپارک قشم از جاذبه‌های طبیعی حیرت‌انگیز قشم به شمار می‌روند. نزدیک‌ترین بندر به جزیره قشم، بندرعباس است که در ۲۰ کیلومتری آن واقع شده است. این جزیره حدود ۱۵۰ هزار نفر سکنه دارد. قشم نیز مانند برخی دیگر از جزایر جنوب ایران، ویرانه‌هایی از قلعه پرتغالی‌ها را در خود جای داده است که از جاذبه‌های تاریخی آن محسوب می‌شود.

جزایر ناز

جزایر ناز

جزایر دوگانه ناز تقریبا یک کیلومتر از ساحل جزیره قشم فاصله دارند. مساحت این دو جزیره کوچک حدود ۳۰ هزار متر مربع است. آن‌ها را به‌این جهت ناز می‌نامند که با جزر یا پایین آمدن دریا، از زیر آب بیرون می‌آیند و هنگام مد دوباره در آب پنهان می‌شوند. با بیرون آمدن این دو جزیره از زیر آب، باریکه‌ای از خشکی بین آن‌ها و جزیره قشم پدیدار می‌شود. سطح آب در این مواقع نهایتا به مچ پا می‌رسد، لذا می‌توان از ساحل جزیره قشم تا ساحل جزایر ناز را پیاده پیمود. بسیاری از گردشگران ترجیح می‌دهند از این فرصت بهره ببرند و قدم زدن روی این آب‌‌‌های کم‌عمق را تجربه کنند.

جزیره خارگ (خلیج فارس)

جزیره خارک

جزیره خارگ (که گاهی آن را خارک هم می‌خوانند) به‌مساحت ۲۰ کیلومتر مربع در شمال‌غربی تنگه هرمز قرار دارد. یکی از جاذبه‌های تاریخی خارگ کتیبه‌ای سنگی احتمالا از دوره هخامنشیان است که در سال ۱۳۸۶ شمسی کشف شد. روی این کتیبه به زبان پارسی باستان و خط میخی نوشته شده است: «سرزمین خشک و بی‌آبی بود، شادی و آسایش آوردم.» در سال ۱۳۸۷ بخش عمده این سنگ‌نوشته توسط افراد ناشناس تخریب شد. ده‌ها قنات باستانی و نیز بقایای کلیسای نسطوریان که قدمت آن به دوره ساسانیان بازمی‌گردد، از دیگر جاذبه‌های تاریخی خارگ به شمار می‌آید. خارگ همچنین بزرگ‌ترین پایانه نفتی ایران است. بیش از ۹۵ درصد نفت خام صادراتی ایران از این‌ جزیره بیرون می‌رود.

جزیره آشوراده (دریاچه خزر)

جزیره آشوراده

در ۱۲ کیلومتری شمال بهشهر در جنوب‌شرقی دریای خزر، روبه‌روی بندر ترکمن جزیره‌ای سرسبز به مساحت تقریبی ۶۸ هکتار قرار گرفته است که آشوراده نام دارد. پوشش گیاهی، آب‌گیرها، درختچه‌های جنگلی و تمشک‌زارهای این جزیره منظره چشم‌نوازی پدید آورده‌اند. یکی از مهم‌ترین و نام‌آشناترین بخش‌های این جزیره، تالاب و منطقه حفاظت‌شده میانکاله است که انواع پرندگان مانند مرغابی، غاز، کبک، لک‌لک سیاه، پلیکان و فلامینگو و نیز جانورانی مثل خرگوش، روباه، گراز و جوجه‌تیغی را در خود جای داده است.

جزیره ابوموسی (خلیج فارس)

وسعت جزیره بوموسی یا ابوموسی ۶۸.۸ کیلومتر مربع و آب و هوای آن مرطوب و گرم است. بوموسی کلا جزیره خوش آب‌وهوایی است و گیاهان و جانوران دریایی گوناگونی در سواحل آن زندگی می‌کنند. مرتفع‌ترین نقطه جزیره کوه حلوا است که حدود ۱۱۰ متر ارتفاع دارد. بوموسی از حیث نظامی و اقتصادی جزیره‌ای مهم، و یکی از مراکز صدور نفت خام کشور به شمار می‌رود. دشت، تپه‌ماهورها و گنبد نمکی به‌وسعت تقریبی ۲۴ کیلومتر مربع از جاذبه‌های طبیعی بوموسی هستند. در این جزیره یک سالن سینمای ۲۱۰ نفره نیز ساخته شده است که سینما کودک نام دارد.

جزیره کوشک (رود کارون)

جزیره کوشک

کوشک، جزیره‌ای کوچک و تفریحی در رود کارون، پشت سد شهید عباس‌پور مسجد سلیمان در استان خوزستان است. ایجاد فضای سبز و ساخت چند ویلای مجهز توجه گردشگران زیادی را به این جزیره جلب کرده است. جزیره کوشک از امکانات رفاهی و تفریحی دیگری مانند رستوران، استخر، زمین ورزش، و باند فرود هلیکوپتر نیز برخوردار است.

جزیره لارَک (خلیج فارس)

جزیره کوچک لارک در تنگه هرمز ۷.۴۸ کیلومتر مربع وسعت دارد. خانه‌های کنده‌کاری شده در دل کوه، ویرانه‌های قلعه پرتغالی‌ها و بقایایی از تلگراف‌خانه کمپانی هند شرقی از جمله دیدنی‌های طبیعی و تاریخی لارک به شمار می‌روند. اما یکی از جاذبه‌های طبیعی لارک نورافشانی سواحل فیتوپلانکتونی آن در بعضی شب‌هاست. شب‌هایی که دریا آرام است موجودات ریزی به نام فیتوپلانکتون در آب‌های ساحلی جزیره لارک تجمع کرده و نور آبی‌‌رنگ ملایمی از خود منتشر می‌کنند. نورافشانی این موجودات در سواحل لارک منظره‌ای شگرف پدید می‌آورد. غارهای نمکی از دیگر جاذبه‌های طبیعی این جزیره به شمار می‌آیند.

جزیره فرور بزرگ (خلیج فارس)

فرور بزرگ جزیره‌ای کوهستانی به وسعت ۲۶.۲ کیلومتر مربع با دره‌هایی سرسبز در جنوب کشور است. وجود بقایایی از یک چراغ دریایی، زمین‌های کشاورزی و چاه‌های آب در این جزیره نشان می‌دهد که در گذشته مسکونی بوده است، اما در حال حاضر فقط شماری از کارکنان دولتی در آن سکنی دارند. فرور بزرگ تنها زیستگاه آهوی کوهی در ایران به شمار می‌رود. این جزیره، تپه‌ماهورها و مناظری کوهستانی دارد.

جزیره فرور کوچک (خلیج فارس)

فرور کوچک، جزیر‌ه‌ای غیرمسکونی به مساحت ۵.۱ کیلومتر مربع است. پرندگان دریایی در فصل کوچ از این جزیره نیز عبور می‌کنند، لذا پرندگان بومی و مهاجر مختلفی این‌جا را به‌عنوان زیستگاه خود برگزیده‌اند. همین مورد یکی از جاذبه‌های طبیعی فرور کوچک را پدید آورده است.

جزیره هنگام (خلیج فارس)

جزیره هنگام (خلیج فارس)

جزیره هنگام در مجاورت تنگه هرمز است و همین عامل بر اهمیت راهبردی آن افزوده است. سواحل صخره‌ای شگفت‌انگیز، کشتی به‌گل‌نشسته پرتغالی‌ها، و رستوران‌های سنتی با غذاهای محلی از مهم‌ترین جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی جزیره هنگام محسوب می‌شوند. آب‌های ساحلی جزیره «هنگام» نیز مانند جزیره لارک محل گردهمایی فیتوپلنکتون‌هایی است که شب‌ها وقتی دریا آرام است، نوری آبی از خود منتشر کرده و منظره‌ای تماشایی پدید می‌آورند. اگر در فصل مناسبی به جزیره هنگام سفر کنید فرصت می‌یابید تا جنب‌وجوش دلفین‌ها در آب‌های مجاور جزیره را نیز نظاره‌گر باشید. دلفین‌ها به‌استثنای تابستان تقریبا در دیگر فصول سال در آب‌های این منطقه حضور دارند.

جزیره شیدوَر (خلیج فارس)

جزیره شیدوَر (خلیج فارس)

شیدور جزیره‌ای کوچک و غیرمسکونی به مساحت ۱ کیلومتر مربع در جنوب ایران است. نام آن را شیدوار یا شِتوَر هم گفته‌اند. شیدور را گاهی جزیره ماران می‌خوانند، زیرا آن را زیستگاه مارهای سمی سیاهرنگی می‌دانند که اغلب خود را زیر شن پنهان می‌کنند. جزیره شیدور از مهم‌ترین زیستگاه‌ها و پناهگاه‌های حیات وحش ایران و تالابی بین‌المللی است.

اطلاعات و توصیفات درباره جزایر ایران به آنچه گفتیم محدود نمی‌شود؛ به‌ویژه که تعداد جزایر کشورمان بیش از این‌هاست. البته شماری از آن‌ها غیرمسکونی هستند. بعضی جزیره‌ها نیز برای پذیرش گردشگر امکانات کافی ندارند. در مواردی معدود هم جزیره به‌‌خاطر اهمیت راهبردی، امنیتی یا اقتصادی خود، از حیث پذیرش گردشگر محدودیت‌ها و معذوریت‌هایی دارد. مثلا لاوان با ۷۸ کیلومتر مربع مساحت پس از قشم و کیش سومین جزیره بزرگ خلیج فارس محسوب می‌شود. اما نفت‌خیز بودن این جزیره باعث شده است تا بسیاری از بخش‌های آن لاجرم به فعالیت‌های شرکت نفت اختصاص یابد. با این حال، تردد گردشگران در لاوان بی‌مانع است. جزایر غیرمسکونی و حتی دورافتاده‌ترین جزایر ایران نیز شگفتی‌های بسیاری دارند؛ هرچه نگاه‌مان به خلقت، عمیق‌تر باشد شگفتی‌های بیشتری خواهیم دید.

نظرت چی بود؟!